Wat Pho - Świątynia Leżącego Buddy w Bangkoku

Wat Pho to jedno z najważniejszych miejsc do odwiedzenia w Bangkoku wraz z Wat Phra Kaew i Wielkim Pałacem Królewskim. Tutaj architektura buddyjska łączy się z historią i kulturą Tajlandii, co przyciąga tysiące osób chcących tego doświadczyć. Jakich zatem atrakcji można się spodziewać i co sprawia, że ta świątynia jest tak wyjątkowa?

Wat Pho – krótko o przeszłości Świątyni Leżącego Buddy

Tak właśnie potocznie się ją nazywa ze względu na charakterystyczny posąg, lecz o tym nieco później. Początki tego obiektu religijnego nie są jasne. Według hipotez wszystko zaczęło się jeszcze w okresie Ayutthaya (1351-1767), chociaż nie ma na to niezbitych dowodów. Zakłada się za to, że świątynię wybudowano po 1688 roku za panowania króla Phetracha. Niemniej są i tacy historycy, którzy wskazują na wcześniejszy okres, kiedy rządy sprawował Narai Wielki.

Pierwotnie świątynię nazywano Wat Photharam lub Podharam od drzewa Bodhi w Bodh Gaya w Indiach, gdzie Budda miał osiągnąć oświecenie. Stąd wziął się skrót Wat Pho. Pełna oficjalna nazwa to Wat Phra Chetuphon Wimon Mangkhalaram Ratchaworamahawihan.

Po ustanowieniu Bangkoku nową stolicą król Rama I zbudował w pobliżu swój pałac, a kilka lat później, w 1788 roku, nakazał renowację Świątyni Leżącego Buddy i osuszanie terenu ze względu na bagniska. Podniosło to znacznie jej rangę, do czego przyczyniły się zwożone przez króla z całego kraju wizerunki Buddy do nowej stolicy, a sporo z nich umieszczono właśnie tutaj.

Po zakończeniu odbudowy w 1801 roku stała się ona główną świątynią Ramy I i zyskała status klasztoru królewskiego pierwszej klasy typu Ratchaworamahawihan. Jest też jedną z największych pod względem zajmowanej powierzchni w stolicy Tajlandii. W późniejszych latach również dokonywano renowacji – główny remont przeprowadził m.in. król Rama III. W 2011 roku archiwa epigraficzne zamieszczono na liście programu UNESCO Pamięć Świata.

Wat Pho – najważniejsze informacje dla zwiedzających

Lokalizacja

Świątynia znajduje się w dzielnicy Phra Nakhon przy ulicy Sanam Chai 2. Jest ona bardzo wygodnie ulokowana, ponieważ mieści się na południe od Wat Phra Kaew i Wielkiego Pałacu Królewskiego granicząc z tymi obiektami po sąsiedzku. Stwarza to doskonałą możliwość do zwiedzenia wszystkich tych atrakcji za jednym razem.

Dojazd

Bliska lokalizacja z wyżej wymienionymi obiektami sprawia, że dojechać można praktycznie podobnymi środkami transportu.

Metro MRT – stacja Sanam Chai z przystankiem na terenie Museum Siam, wyjście nr 1. Następnie wystarczy krótki spacer w kierunku północnym – odległość to 450 m.
Łódź – od strony rzeki Menam jest przystań Tah Tian. Położona jest bardzo blisko i do przejścia jest jedynie 170 m.
Autobusy – praktycznie z każdej strony świątyni są przystanki autobusowe i to w kilku punktach. Kursują tam m.in. linie: 1, 3, 6, 9, 12, 25, 32, 44, 47, 48, 53, 82.
Taksówka.
Tuk-tuki – najlepiej korzystać z nich, jeśli przebywa się niezbyt daleko od miejsca docelowego. Jest tak z tego względu, że pojazdy tego typu nie są przeznaczone do podróży na długich dystansach. Dobrze jest też przed przejazdem uzgodnić cenę z kierowcą ze względu na brak używania taksometru przez właścicieli takich środków transportu. Opłata uzależniona jest od odległości, pory dnia i natężenia ruchu – może ona okazać się droższa nawet od taksówki. Szczególnie w miejscach ze wzmożoną aktywnością turystyczną. Przyda się zatem umiejętność targowania się o cenę.
Prywatny samochód.

Ceny biletów

Cena biletu za jedną osobę to: 300 THB dla obcokrajowców.

W cenie biletu, przynajmniej kiedy ja odwiedziłem to miejsce, wliczona była bezpłatna butelka wody do odebrania w środku.

Godziny otwarcia

Kompleks czynny jest każdego dnia w godz.: 8:00-19:30.

Godziny otwarcia mogą ulec zmianie w ważne wydarzenia państwowe i tamtejsze święta narodowe.

Ubiór i zachowanie

Temat, którego nie można pominąć w kontekście wizyt w buddyjskich obiektach religijnych. Jak w każdym tego typu miejscu należy ściągnąć obuwie przed wejściem do świętych budynków. Do tego należy zadbać o właściwy ubiór. Ramiona i kolana muszą być zasłonięte. Dlatego odpadają wszelkie topy, koszulki na ramiączkach, bezrękawniki, spódniczki mini czy szorty. Najlepiej, jeśli odzież nie ma dziur a materiał, z którego jest wykonana, nie jest prześwitujący. Idealnie sprawdzą się długie spodnie, spódnice, sukienki i koszulki z krótkim i długim rękawem.

Należy też zachować wysoką kulturę osobistą. Zachowanie ciszy, uprzejmość i nieśmiecenie są mile widziane. Podczas robienia zdjęć z wizerunkami Buddy dobrze jest pamiętać, żeby nie obejmować posągów i nie wspinać się na nie.

Wat Pho – zwiedzanie najstarszej świątyni w Bangkoku

Jako że kompleks jest dość rozległy to i jest co oglądać. Poniżej przedstawiam kilka atrakcji, które warto zobaczyć.

Viharn Phranorn i Posąg Leżącego Buddy

Jeden z najważniejszych punktów programu. W Viharnie (Sali Zgromadzeń) umieszczony jest słynny wizerunek Buddy, który ma 15 m wysokości i 46 m szerokości. Wykonało go 10 grup królewskich rzemieślników. Posąg zrobiony jest z cegły i cementu, a na wierzchu jest pozłacany. Stopy Przebudzonego mają 5 m długości i ozdobione są perłowymi wzorami pomyślnych laksan (cech). Jest ich 108 i liczba ta nie jest przypadkowa. Według wierzeń z subkontynentu indyjskiego i Chin odnosi się do stu ośmiu pomyślnych cech, które określają charakter idealnego człowieka. To dzięki nim Budda osiągnął doskonałość.

Statuę wykonano za panowania króla Ramy III w 1832 roku. W korytarzu znajdują się misy i jest ich również 108. Mając przy sobie trochę tajlandzkich monet, można wrzucić je do mis, ponieważ według wierzeń zapewnia to szczęście. Poza tym pieniądze pomagają mnichom w utrzymaniu tego miejsca.

Ubosot

Fot. Diego Delso, CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons

Viharn jest najpopularniejszym obiektem kompleksu, to dla odmiany Ubosot jest najświętszym. Budynek powstał w czasach króla Ramy I i charakteryzował się stylem Ayutthaya. W późniejszych latach Rama III powiększył go i przebudował na styl Rattanakosin. To w tej Sali Święceń wykonuje się obrządki buddyjskie, jak i jest ona siedzibą rzeźby o nazwie Budda Deva Patimakorn – najważniejszego wizerunku Przebudzonego w Wat Pho.

Przedstawiony jest on w pozycji medytacyjnej Pang Samathi oznaczającej koncentrację umysłu i determinację. Siedzi On na bogato zdobionym postumencie. Na pierwszym poziomie podstawy przechowywane są prochy Ramy I. Z kolei na drugim widnieją dwaj apostołowie. Natomiast na trzecim jest ośmiu Arahantów zwróconych w ośmiu kierunkach. Co ciekawe oba budynki, Ubosot i Viharn, mają podobną wielkość.

Phra Maha Chedi Si Rajakarn

Są to 4 duże stupy o wysokości 42 m poświęcone pierwszym czterem królom z dynastii Chakri. Cechują się zdobieniami z glazurowanych płytek. Mają one też swoje nazwy:

Phra Maha Chedi Sri Sanphetdayan (w środku),
Phra Maha Chedi Dilok Dhammakorn Nithan (po lewej),
Phra Maha Chedi Munibat Borikhara (po prawej)
Phra Maha Chedi Song Phra Sri Suriyothai (z przodu).

Po zbudowaniu ostatniej stupy król Rama IV nie pozostawił miejsca na stawianie kolejnych pagód. Władca wydał przy tym oświadczenie, w którym oznajmił:

W następnym panowaniu nie należy brać za przykład konieczności budowania kolejnych chedi, ponieważ tych pierwszych czterech monarchów widziało się razem, co różniło się od poprzednich władców.

Faktycznie w pewnym momencie historii skrzyżowały się żywoty tych czterech królów.

Phra Rabieng

W tym podwójnym krużganku znajduje się 400 posągów Buddy z północnej Tajlandii zwiezionych przez Ramę I. Pierwotnie sprowadzono aż 1200 statui, lecz po dokonaniu selekcji wybrano część z nich.

Figury pochodzą z różnych okresów historii Tajlandii: Lanna, Sukhothai czy Ayutthaya i stąd pojawiła się zawrotna liczba ponad tysiąca wizerunków Buddy. Ponadto król postanowił je odnowić, pokryć stiukiem i złotymi liśćmi, żeby wyglądały podobnie.

Interesujące jest także, że miejsce to przecina Viharn Phra Thit zaprojektowany w taki sposób, żeby każda z czterech jego części wskazywała różne kierunki – północny, południowy, wschodni i zachodni. W tych czterech świątyniach również umieszczono monumenty Buddy.

We wschodnim Viharnie jest ośmiometrowy Budda Lokanatha pochodzący z miasta Ayutthaya. W przedsionku jest natomiast Budda Maravichai siedzący pod drzewem Bodhi z okresu Sukhothai. Zachodnia część budynku jest za to siedzibą Buddy Chinnasri z charakterystycznymi Nagami za jego plecami. Południowa świątynia mieści z kolei Buddę Chinnaraja z pięcioma uczniami słuchającymi Jego pierwszego kazania.

Phra Mondop

To Sala Pism Świętych z małą biblioteką tekstów buddyjskich. Budynek jest zamknięty dla zwiedzających, ponieważ przechowuje się w nim pisma na liściach palmowych. Powodem tej decyzji jest zapewnienie im kontrolowanego środowiska w celu ich konserwacji.

Wokół budowli są 3 pawilony z malowidłami o początkach Ramajany, a zewnętrzne części ozdobiono tajskimi wersetami z przysłowiami zwanymi Klong Lokaniti.

Po obu stronach bramy stoją figury Yak Wat Pho (Giganci Wat Pho) ulokowane w niszach po obu stronach.

Inne struktury kompleksu świątynnego

Powyżej opisałem najważniejsze obiekty, lecz ze względu na spory teren jest więcej ciekawych elementów do zobaczenia przy okazji zwiedzania głównych atrakcji.

Pagody i wizerunki Przebudzonego

Kolejną cechą wyróżniającą to miejsce są pagody. Pod tym względem świątynia przoduje w porównaniu z innymi w kraju i ma największą liczbę chedi – ok. 99. Do najważniejszych należą wspomniane już wyżej 4 królewskie pagody.

Wat Pho słynie także z największej ilości posągów Buddy – jest ich ponad 1000.

Sala Karnparien

Salę wykorzystuje się do celów religijnych. Przede wszystkim wykonuje się w niej obrządki i wygłasza kazania. Miejscowa ludność przychodzi tam też zdobywać zasługi. Sala służy również mnichom jako pomieszczenie lekcyjne, w którym studiują oni Dhammę.

Sum Pratu Song Mongkut

Są to bramy wejściowe i jest ich łącznie 16 rozmieszczonych w różnych punktach. Przebudowano je w czasach Ramy III w celu uzyskania charakterystycznego dachu iglicowego. Po obu stronach bram jest coś, czego nie sposób przeoczyć. Przy wejściach są pomniki chińskich wodzów, które mają za zadanie powstrzymać zło przed wtargnięciem na teren klasztoru.

Chiński balast

Jakkolwiek dziwnie to brzmi, to już wyjaśniam, w czym rzecz. Wspomniałem powyżej o pomnikach chińskich wodzów przy bramach, lecz tego typu ozdób jest znacznie więcej.

Za panowania Ramy III kwitł pomyślnie handel z Chinami, a sztuka tego kraju była szczególnie ceniona. Skutkowało to tym, że władca chętnie zamawiał tego typu kamienne rzeźby do ozdabiania budowanych przez niego świątyń. Właśnie to sprawiło, że zaczęto nazywać to „sztuką królewską”. Przywożone przez chińskich kupców rzeźby często służyły jako balast na statkach, kiedy płynęły do Syjamu, a następnie ofiarowywano je jako dary. Stąd wzięła się nazwa „chiński balast” i pomniki te można zobaczyć w różnych miejscach kompleksu.

Tradycyjny masaż tajski w Wat Pho

Co prawda budowle i eksponaty cieszą się największym zainteresowaniem, to niemałą popularność wzbudza również tradycyjny tajski masaż. Tym bardziej że to miejsce z tego słynie i to na całym świecie. To tutaj w 1955 roku założono szkołę medycyny tradycyjnej i masażu. Aktualnie są 4 kursy:

tajska farmacja,
tajska praktyka medyczna,
tajskie położnictwo,
tajski masaż.

Ta szkoła medycyny jest pierwszą taką placówką zatwierdzoną przez Ministerstwo Edukacji i nadal jest ona krajową siedzibą oraz centrum nauki w zakresie tradycyjnej medycyny tajskiej i masażu.

Stawki za usługi masażu

Jest kilka opcji do wyboru i ceny przedstawiają się następująco:

masaż 30 minut – 260 bahtów,
masaż 1 godzina – 420 bahtów,
masaż stóp 30 minut – 280 bahtów,
masaż stóp 1 godzina – 420 bahtów.

Jeśli ktoś się na to skusi, to można dzięki temu połączyć przyjemne z pożytecznym 🙂

Nauka w szkole masażu

Dla osób, które mają zamiar w przyszłości zająć się tą profesją organizowane są krótkie i dłuższe szkolenia. Krótki kurs masażu trwający 5 dni to koszt 13,500 THB. Za naukę masażu obejmującą 165 godzin (26 dni) cena wynosi 38,000 THB. Jest sporo kursów do wybrania, a więcej szczegółów można sprawdzić na oficjalnej stronie. Dodam od siebie, że interfejs witryny jest w języku angielskim.

Atrakcje w pobliżu Wat Pho

Historyczna dzielnica Phra Nakhon obfituje w wiele ciekawych miejsc do odwiedzenia. To samo dotyczy przyległych dzielnic. Tuż obok po sąsiedzku, po stronie północnej, jest Wat Phra Kaew (Świątynia Szmaragdowego Buddy) i Wielki Pałac Królewski, o czym już pisałem wyżej. Z kolei po południowej stronie, również bardzo blisko, jest interaktywne Museum Siam. Nadarza się przez to okazja do zrobienia sobie wycieczki do tych trzech atrakcji w jeden dzień.

Jeśli to będzie jeszcze za mało, to w odległości ponad 2 km na północny wschód jest Wat Saket (Złota Góra), czyli kolejny ważny punkt turystyczny Bangkoku. Za to po drugiej stronie rzeki jest Wat Arun (Świątynia Świtu) a odległość drogą rzeczną to jedynie 350 m. Można przeprawić się łodzią, ponieważ przystanie są w pobliżu tych buddyjskich obiektów religijnych.

Ze swojej strony zachęcam zajrzeć jeszcze do Wat Ratchabophit oddalonej o ponad 1 km czy do Wat Traimit, która jest położona ok. 2,5 km dalej.

Wat Pho – podsumowanie

Wycieczka do Bangkoku to okazja do zobaczenia godnych uwagi zabytków i pięknych zakątków tego miasta. Na pewno nie można ominąć przy tym Wat Pho, gdyż jest to jedno z najważniejszych miejsc do odwiedzenia w stolicy Tajlandii. Warto tak zorganizować sobie wyprawę, żeby tam zajrzeć, spędzić trochę czasu i delektować się atmosferą i widokami. Po skończonej wyprawie można udać się do kolejnych atrakcji, do czego jak najbardziej zachęcam. Pozostaje mi zatem życzyć przyjemnego zwiedzania i wielu niezapomnianych wrażeń.

Artykuł (zdjęcia i treść) objęty jest prawami autorskimi Creative Commons BY-NC-ND ⇒ więcej informacji tutaj. Wyjątkiem jest zdjęcie Buddy w Ubosocie, którego autorem jest Diego Delso i podlega ono licencji CC BY-SA 3.0. Cytat króla Ramy IV w przekładzie autora artykułu.

O tym, co jeszcze zwiedzić w Bangkoku piszę ⇒ w tym dziale.

Zapraszam także do odwiedzania moich profili Facebook, Instagram i YouTube.