Język tajski, czym się charakteryzuje i co warto o nim wiedzieć? Na to pytanie odpowie ta strona. Znajdziesz tutaj przydatne słowa, zwroty, jak i podstawowe informacje związane z tym egzotycznym językiem. Przyda się to zwłaszcza podczas podróży do Tajlandii i w codziennych rozmowach z mieszkańcami tego pięknego kraju.
Język tajski – krótkie wprowadzenie
Nie mam zamiaru w tym miejscu przytaczać długiej historii tego języka. Dlaczego? Ponieważ niekoniecznie może okazać się to dla Ciebie interesujące. Zresztą tego typu informacje można znaleźć w wielu miejscach lub na wolnej encyklopedii Wikipedii. Skupię się za to na tym, co najbardziej przyda się w praktyce – słownictwie, frazach i kilku innych aspektach.
Poruszę w tym miejscu jeszcze jedną istotną sprawę. Nie ma przyjętego jednego oficjalnego systemu transkrypcji czy transliteracji tajskiego na alfabet łaciński. Na tej stronie korzystam z systemu Royal Thai General System of Transcription (RTGS) używanego przez rząd Tajlandii w publikacjach i znakach drogowych. Mimo to należy mieć na uwadze, że nawet rząd nie jest w tej kwestii zawsze spójny.
Jeśli natkniesz się z różnymi zapisami tych samych tajskich słów w podręcznikach lub w Internecie to się nie przejmuj. Z racji tego, że nie ma przyjętej jednej normy dotyczącej transkrypcji, to wszystkie przekłady są poprawne. Istotną cechą języka tajskiego jest to, że im lepiej człowiek zaczyna się nim posługiwać w piśmie i mowie, tym coraz mniej polega na transkrypcji.
Jak się przywitać?
Powszechnym zwrotem stosowanym podczas powitań i pożegnań w Tajlandii jest:
sà-wàt-dii – สวัสดี – witam
Posłuchaj:
Tej frazy można użyć o każdej porze dnia. Tyle że przyda się w tym przypadku zastosować dodatkowo partykuły grzecznościowe dla kobiet i mężczyzn, o których poniżej.
Partykuły khâ i khráp
Te partykuły są niezwykle ważne, ponieważ w Tajlandii dodawanie ich na końcu fraz oznacza wyrażanie szacunku wobec rozmówcy/rozmówczyni.
khâ – ค่ะ – dla kobiet
khráp – ครับ – dla mężczyzn
Kiedy połączy się frazę powitalną z partykułami, tak wyglądać będzie powitanie w przypadku kobiety i mężczyzny:
sà-wàt-dii khâ – สวัสดีค่ะ – (kobieta)
sà-wàt-dii khráp – สวัสดีครับ – (mężczyzna)
Nadmienię jeszcze o ważnym podobieństwie. W języku tajskim istnieje pytajnik khá (คะ) wykorzystywany jedynie przez kobiety. Jak zatem odróżnić partykułę grzecznościową khâ od pytajnika khá? Tutaj przyda się znajomość tonów – będzie o nich później. Partykułę khâ wymawia się tonem opadającym a pytajnik khá wysokim. Poniżej porównanie wymowy khâ i khá:
No ważne jest jeszcze przy powitaniu zrobienie gestu wai 🙂
Gest wai – fot. Freepik (www.freepik.com)
Zaimki osobowe
Kolejny istotny aspekt, a to z tego względu, że kobiety i mężczyźni w Tajlandii stosują odmienne zaimki osobowe zależnie od płci. Wygląda to tak:
dì-chǎn lub krócej chǎn – ดิฉัน/ฉัน- ja (kobieta)
phǒm – ผม – ja (mężczyzna)
Pozostałe zaimki osobowe to:
- khun – คุณ – ty
- phûuak rao – พวกเรา – my
- khǎo – เขา – ona/on
- phûuak khǎo – พวกเขา – oni
- thooe – เธอ – ona/jej
- man – มัน – to
Jak się przedstawić?
Fot. Freepik (www.freepik.com)
Zrobienie dobrego wrażenia na drugiej osobie zaczyna się już w momencie przywitania i przedstawienia własnego imienia. W tej części wykorzystane są słowa i frazy poznane już wcześniej oraz dojdzie nowe istotne słówko:
chûue – ชื่อ – imię
Jak za to powiedzieć jak się ma na imię? Na początku jest zaimek osobowy ja, następnie chûue, imię i partykuła grzecznościowa:
Jestem Joanna/Na imię mam Joanna
dì-chǎn chûue Joanna khâ – ดิฉันชื่อโจแอนนาค่ะ
Jestem John/ Na imię mam John
phǒm chûue John khráp – ผมชื่อจอห์นครับ
W zestawieniu z frazą powitalną przedstawienie się drugiej osobie wygląda tak:
sà-wàt-dii khâ. dì-chǎn chûue Joanna khâ – Witaj, jestem Joanna
sà-wàt-dii khráp. phǒm chûue John khráp – Witaj, jestem Jan
Jak zapytać się kogoś o samopoczucie?
Fot. Freepik (www.freepik.com)
Jak się masz? To bardzo dobrze znana fraza podczas spotkań towarzyskich w wielu krajach. W Tajlandii jest to:
sà-baai-dii mǎi – สบายดีไหม – jak się masz?
W dosłownym tłumaczeniu sà-baai dii mǎi to: czy czujesz się dobrze?
khun sà-baai dii mǎi khá – คุณสบายดีไหมคะ – jak się masz? (kobieta)
khun sà-baai dii mǎi khráp – คุณสบายดีไหมครับ – jak się masz (mężczyzna)
Podróżowanie – pytanie o drogę do miejsca docelowego
Przebywając w Tajlandii, z pewnością pojawi się sytuacja, w której trzeba będzie zapytać się o drogę do punktu docelowego. Przyda się ta fraza:
dì-chǎn/phǒm yàak bpai thîi… – ดิฉัน/ผมอยากไปที่… – chcę jechać do…
Na końcu wstawić można dowolne miejsce jak np.:
- sà-năam bin – สนามบิน – lotnisko
- sà-tăa-nii rót fai – สถานีรถไฟ – stacja kolejowa
- roong-raaem – โรงแรม – hotel
- wát – วัด – świątynia
W pytaniu się o lokalizację konkretnego miejsca pomocna jest kolejna fraza:
yùu thîi-năi – อยู่ที่ไหน – gdzie jest?
Dla przykładu: sà-thăa-nii rót-fai yùu thîi-năi – สถานีรถไฟอยู่ที่ไหน – gdzie jest dworzec kolejowy?
Skąd jesteś?
Fot. Freepik (www.freepik.com)
Tego pytania też często nie sposób uniknąć. Ciekawość to cecha normalna także i w Tajlandii ktoś może zapytać: skąd jesteś?
khun maa-jàak thîi-nǎi – คุณมาจากที่ไหน – skąd jesteś?
Odpowiada się w ten sposób:
dì-chǎn /phǒm maa jaak… (nazwa kraju/miasta itd.) – ฉัน/ผมมาจาก… – jestem z…
Pytanie o cenę
Robienie zakupów to również popularna czynność w trakcie podróży. Jeśli ma się zamiar zapytać o cenę danego produktu, to mówi się tak:
raa-khaa thâo-rài – ราคาเท่าไหร่ – ile to kosztuje?
raa-khaa – ราคา – cena
thâo-rài – เท่าไหร่ – ile/za ile/kosztuje
Grzeczność
Nie ma to jak wykazać się kulturą osobistą. Słowa i frazy, które są wręcz niezbędne w kontaktach z ludnością Tajlandii to:
khàawp-khun – ขอบคุณ – dziękuję
khàawp-khun mâak – ขอบคุณมาก- dziękuję bardzo
Pełny zwrot dla kobie i mężczyzn:
khàawp-khun mâak ná khá – ขอบคุณมากนะคะ – kobieta
khàawp-khun mâak ná khráp – ขอบคุณมากนะครับ – mężczyzna
Przyda się jeszcze jedna fraza:
khǎaw-thôot – ขอโทษ – przepraszam
Język tajski – alfabet
Składa się z 44 spółgłosek i 32 samogłosek. Mimo to niektórych spółgłosek już się nie używa i zastąpiono je innymi o podobnej wymowie, chociaż nadal pozostaje ich kilkadziesiąt. Podobnie jest z samogłoskami. Kilku z nich już się nie stosuje.
Spółgłoski dzielą się na 3 grupy:
- średniej klasy (jest ich 9),
- wysokiej klasy (jest ich 11),
- niskiej klasy (jest ich 24).
Do tego dzielą się one na dwa typy: początkowe (jest ich 21) i końcowe (jest ich 8). Wiele z nich ma inną wymowę na początku i na końcu wyrazów lub sylab.
Podczas ich nauki stosuje się następujący wzór: jako pierwszy jest dźwięk spółgłoski a po nim słowo ją zawierające. Poniżej przykład:
ก (g) – gaaw gài
gaaw to dźwięk, gài to po tajsku kura/kurczak
W specjalnej tabeli zamieściłem wszystkie 44 wraz z ich początkowym i końcowym brzmieniem oraz grupami, do których należą, pisownią łacińską i znaczeniem. Tabelę można ⇒ zobaczyć i pobrać tutaj.
Tajskie samogłoski dzielą się za to na krótkie i długie. Rozróżnianie długich od krótkich jest bardzo ważne, ponieważ pomylenie ich może prowadzić do zmiany znaczenia wypowiedzi albo może ona nie mieć żadnego sensu. Poznać je można również w tabeli, którą przygotowałem, a znajduje się ⇒ w tym miejscu.
Wspomnieć muszę jeszcze o samogłoskach złożonych – są również ⇒ w tabeli i wybrałem te najważniejsze, jest ich 14.
Język tajski – składnia
W tajskim szyk zdania jest podobny do wielu języków europejskich – SVO (Subject Verb Object), czyli podmiot, orzeczenie, dopełnienie. Przykład:
dì-chǎn/phǒm aa-săi yòo nai grung têp – ดิฉั/ผมอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ – mieszkam w Bangkoku
Język tajski – tony
Tajski jest językiem tonalnym. Dlatego bardzo ważna jest umiejętność właściwego odczytywania tonów. Tego aspektu nie można lekceważyć podczas nauki i dobrze jest już od samego początku zwracać na to uwagę. Są one też jednym z największych problemów na początku, lecz regularna praktyka pomoże je opanować i wcześniejsze trudności znikną.
Pięć tonów to:
- sĭiang săa-man – เสียงสามัญ – pośredni
- sǐiang èek – เสียงเอก – niski
- sǐiang thoo – เสียงโท – opadający
- sǐiang dtrii – เสียงตรี – wysoki
- sǐiang jàt-dtà-waa – เสียงจัตวา – wznoszący
Język tajski – co jeszcze warto wiedzieć?
W języku tajskim nie ma dużych i małych liter. Brak też znaków interpunkcyjnych. Nie ma odstępów pomiędzy wyrazami, a spacją oddziela się zdania.
Rzeczownik jest przed przymiotnikiem, np.:
aa-hăan à-ròi – อาหารอร่อย – jedzenie pyszne
Po tajsku pisze się od lewej do prawej.
Język tajski – gdzie łatwo się go nauczyć?
Przedstawiłem tutaj trochę aspektów związanych z językiem tajskim. Jeśli chcesz poznać go lepiej, to zajrzyj na strony Tajski Na Luzie. Dzięki temu poznasz lepiej słownictwo, frazy, gramatykę i nie tylko.
Wszystko przedstawione jest przejrzyście, co sprzyja szybkiemu zapamiętywaniu informacji. Zdjęcia, infografiki i filmy mają na celu w tym pomóc. Jest to bezpłatne i dostępne online, także możesz tam zaglądać o każdej porze każdego dnia. Pozostaje na koniec życzyć szybkiego i sprawnego posługiwania się tajskim 🙂
Chcesz dowiedzieć się więcej? Przejdź do zawartości, klikając poniższe nazwy:
Jeśli planujesz wyjazd do Tajlandii, to sprawdź także informacje o ciekawych miejscach w tym kraju. Zajrzyj ⇒ to tego działu.
