Wat Phra Kaew i Wielki Pałac Królewski w Bangkoku

Wat Phra Kaew i Wielki Pałac Królewski w Bangkoku to dwa najważniejsze miejsca do zobaczenia podczas wycieczki do stolicy Tajlandii. Z jednej strony te obiekty zachwycają swoją architekturą, z drugiej zachęcają do bliższego poznania przeszłości i kultury tego kraju. Ten artykuł przybliży, czego można oczekiwać po wizycie w tych atrakcjach turystycznych i udzieli najważniejszych informacji dla zwiedzających.

Wat Phra Kaew i Wielki Pałac Królewski – wspólna historia

Zarówno świątynia, jak i pałac powstały mniej więcej w tym samym okresie. W 1782 roku do władzy doszedł król Rama I detronizując poprzedniego władcę, Taksina. Ponadto imię Ramy I zmieniało się kilka razy w ciągu jego życia ze względu na przyjęte ówcześnie zwyczaje. Dotyczyło to zazwyczaj osób zajmujących ważne stanowiska i mających wysoką pozycję społeczną. 

W chwili urodzenia nadano mu imię Thongduang – nazwisk rodowych nie było jeszcze w tamtym czasie w Syjamie. Jako generał króla Taksina nazywał się Chao Phraya Chakri, a po wstąpieniu na tron w 1782 roku zmienił je na Ramathibodi. Natomiast król Rama III nadał mu pośmiertnie imię Buddha Yodfa Chulaloke.

Poruszam kwestię władcy z tego względu, że to on, w kluczowym dla historii Tajlandii 1782 roku, dokonał ważnych zmian. To właśnie w tym roku wstąpił na tron, uczynił Bangkok stolicą, założył Królestwo Rattanakosin i dynastię Chakri – panującą do dziś. Do tego dzięki niemu ruszyła budowa Wielkiego Pałacu a niedługo później Świątyni Szmaragdowego Buddy.

Wielki Pałac Królewski w Bangkoku

Prace nad pałacem rozpoczęły się 6 maja 1782 roku jeszcze przed koronacją Ramy I – nastąpiło to ponad miesiąc później, 10 czerwca. Początkowo budynek wykonano z drewna z braku materiałów i funduszy a różne obiekty otoczono prostą palisadą z bali.

W następnych latach zaczęto zmieniać konstrukcje z drewnianych na murowane. Do tego celu posłużyły materiały zabrane ze zniszczonej wcześniej przez Birmańczyków podczas wojen poprzedniej stolicy Tajlandii, miasta Ayutthaya. Drogą wodną przewożono głównie cegły pobrane z fortów i murów, zachowując przy tym świątynie. Po ukończeniu sal ceremonialnych w 1785 roku zorganizowano pełną ceremonię koronacyjną.

Wielki Pałac przez wiele lat służył jako siedziba królów oraz centrum administracyjne i religijne – trwało to aż do roku 1925. W wyniku zniesienia w 1932 roku monarchii absolutnej a do tego zbudowania w międzyczasie nowych pałaców personel oraz władcy przenosili się do nowych budynków. Przyczyniła się do tego również centralizacja państwa, jak i jego rozwój, co skutkowało powiększaniem się różnych ministerstw,

Wielki Pałac Królewski w Bangkoku nadal służy jako miejsce dla ważnych ceremonii i uroczystości państwowych – a także jako muzeum i atrakcja turystyczna.

Wat Phra Kaew w Bangkoku

Oficjalna nazwa świątyni to Wat Phra Si Rattana Satsadaram, którą nadał jej Rama I. Mimo to powszechnie znana jest jako Wat Phra Kaew. Słowo rattana w sanskrycie oznacza kamień szlachetny i odnosi się do Szmaragdowego Buddy. W tłumaczeniu nazwa to Świątynia Zawierająca Piękny Klejnot Klasztoru Boskiego Nauczyciela.

Budowę świątyni rozpoczęto w 1873 roku a na przełomie lutego i marca 1875 roku przeniesiono do niej z Wat Arun posąg Szmaragdowego Buddy. 

Wat Phra Kaew nadal jest ważnym miejscem buddyjskich obrzędów religijnych podejmowanych przez króla i królewską rodzinę.

Przez lata dokonano wielokrotnej przebudowy, jak i renowacji pałacu i świątyni. Oba te obiekty są również najbardziej znanymi i najchętniej odwiedzanymi przez turystów w Bangkoku i Tajlandii.

Lokalizacja, dojazd, ceny biletów, godziny otwarcia, ubiór i zakazy

Lokalizacja Wat Phra Kaew

Kompleks znajduje się w dzielnicy Phra Nakhon znanej z wielu historycznych miejsc i świątyń przy ulicy Na Phra Lan (od północy) i Sanam Chai (od wschodu). Bardzo blisko jest też słynna Wat Pho oraz interaktywne Museum Siam – oba punkty są na południe od Wat Phra Kaew.

Dojazd

Dostać można się na kilka sposobów:

1. Metro MRT – najbliżej jest ze stacji Sanam Chai, przystanek na terenie Museum Siam (wyjście nr 1), a odległość wynosi 1,3 km pieszo. Nieco dalej jest ze stacji Sam Yot – ok. 1,6 km.
2. Łódź – z przystani Tha Chang nie jest daleko a odległość do pokonania to 300 m. Z przystani Tah Tian przy Wat Pho do przejścia jest 900 m.
3. Autobusy – przystanki są od strony rzeki i na ulicy Sanam Chai przy budynku Ministerstwa Obrony. Kursujące linie to m.in.: 1, 3, 9, 15, 25, 30, 32, 33, 43, 44, 47, 53, 59, 64, 80, 82, 91, 203, 503, 508, 512. 
4. Taksówka.
5. Tuk-tuki – przy czym należy mieć na uwadze, że te pojazdy nie są przeznaczone do podróży „długodystansowych”. Tę opcję najlepiej wybierać przebywając niezbyt daleko od punktu docelowego. Do tego dobrze jest potargować się trochę z kierowcą i ustalić cenę, ponieważ w innym przypadku koszt może przewyższyć przejazd taksówką.
6. Prywatny samochód – parkingi są m.in. w: Wat Rakhang Parking Buliding (po drugiej stronie rzeki), Wat Mahathat, Wat Pho, Tha Maharaj, Rajadamnern Road Car Park i obok Miejskiego Sanktuarium Filarowego (City Pillar Shrine).

Transport łączony

Jest też możliwość połączenia kilku opcji transportowych.

MRT i autobus – ze stacji Sanam Chai należy udać się na przystanek autobusowy również mieszczący się przy Museum Siam i wybrać linie: 3, 9, 44, 47, 53 i 82.

BTS Skytrain i łódź – wysiada się na stacji Saphan Taksin (wyjście nr 2). Pod mostem jest przystań Sathorn i stamtąd płynie się łodzią do przystani Tha Chang. Łódź ekspresowa oznaczona jest pomarańczową flagą.

Ceny biletów

Koszt biletu: 500 THB za osobę. Obejmuje on dostęp do:

• Wat Phra Kaew,
• Pawilonu Królewskich Tajskich Ozdób i Monet (The Royal Thai Decorations & Coins Pavilion),
• Muzeum Świątyni Szmaragdowego Buddy,
• Muzeum Tekstyliów Królowej Sirikit (Queen Sirikit Museum of Textiles).

Bilet można nabyć przy wejściu. Po zakupie wymagane jest wpisanie się na listę: imię, nazwisko, kraj pochodzenia, ilość osób itd.

Od 10 stycznia 2024 roku wprowadzono również możliwość zakupu biletu:

• w automacie biletowym (ticket vending machine), 
• za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej – wymagane jest założenie konta, nie ma interfejsu w języku polskim a dostępne wersje językowe to angielski, tajski i chiński.
• WeChat Pay/Alipay, to przydać się może bardziej mieszkańcom Chin lub osobom korzystającym z tych aplikacji.

Dla mieszkańców/mieszkanek Tajlandii wstęp jest bezpłatny – muszą jedynie okazać dowód osobisty.

Godziny otwarcia Wat Phra Kaew

Zwiedzanie odbywa się w godzinach: 8:30-16:30

Ważne: bilety sprzedawane są do godz. 15:30

Ubiór

Jako że świątynia Wat Phra Kaew jest najważniejszym buddyjskim obiektem religijnym w Tajlandii, to obowiązuje dress code, którego należy przestrzegać. Jest to ściśle egzekwowane i dotyczy to również Wielkiego Pałacu.

Lista zabronionej garderoby jest spora i są na niej:

• koszulki bez rękawów,
• kamizelki,
• topy,
• prześwitujące bluzki,
• krótkie spodenki,
• podarte spodnie,
• obcisłe spodnie,
• spodnie rowerowe,
• spódniczki mini,
• spódnico-spodnie,
• piżamy. 

Odwiedzając świątynie buddyjskie, dobrze jest pamiętać, że ubiór ma zasłaniać ramiona i kolana. Najlepiej nadają się długie spodnie, spódnice, suknie oraz koszulki z krótkim i długim rękawem.

Przed wejściem do buddyjskich świątyń wymagane jest ściągnięcie obuwia.

Zakazy

Wewnątrz świątyni i każdego z budynków na terenie pałacu zabronione jest robienie zdjęć i filmowanie. Fotografowanie i robienie filmów możliwe jest jedynie na zewnątrz.

Zakaz obejmuje również używania dronów. Na i nad terenem Wielkiego Pałacu nie można z nich korzystać.

Wat Phra Kaew i Wielki Pałac Królewski – zwiedzanie kompleksu

Co prawda najważniejszymi budynkami są Świątynia Szmaragdowego Buddy i pałac, lecz na terenie nie brakuje innych atrakcji do zwiedzenia. Przedstawiam niektóre z nich.

Wat Phra Kaew

Ten Ubosot (Sala Święceń), a także Kaplica Królewska, jest miejscem, w którym znajduje się posąg Szmaragdowego Buddy. Zbudowano go wewnątrz niskiego muru, na którym jest osiem małych pawilonów z wysokimi iglicami. W każdym z nich znajduje się podwójny kamień sema pokryty złotem wyznaczający świętą granicę Ubosota. Jest to jednocześniem znakiem, że świątynię zbudował król.

Zewnętrzne ściany cechują się tradycyjnymi tajskimi wzorami wykonanymi głównie ze złota płatkowego i kolorowego szkła. Kolejnym przykuwającym uwagę elementem jest podstawa. Widoczne są na niej Garudy, jest ich 112. Wszystkie trzymają w swoich szponach po 2 mityczne węże – nagi. Do tego dochodzą posągi lwów.

Wewnętrzne ściany Sali Święceń przedstawiają sceny z życia Buddy. Na zachodniej ścianie nad drzwiami jest malowidło odnoszące się do buddyjskiej kosmologii. Natomiast wschodnia ukazuje momenty kuszenia i oświecenia Przebudzonego. Za to na ścianach południowej i północnej zobaczyć można tradycyjne epizody z życia Buddy. Jest jeszcze długi mural z widoczną rzeczną procesją fantazyjnych barek królewskich oraz drugie malowidło – tym razem z procesją lądową ważnych osobistości.

Wat Phra Kaew – Szmaragdowy Budda

Posąg wyrzeźbiony z jaspisu jest głównym elementem Ubosota i dlatego należy mu się kilka oddzielnych zdań. To obiekt czci narodowej o długiej historii a jego nazwa odnosi się do koloru tego niewielkiego monumentu – ok. 66 cm wysokości i 48,3 szerokości. Wizerunek Buddy cechuje się także złotymi szatami ze zdobieniami.

Historia posągu nie jest jasna. Istnieje kilka legend, a każda z nich przedstawia różną wersję wydarzeń. Najstarszy zachowany rękopis o dziejach Szmaragdowego Buddy pochodzi dopiero z 1788 roku i jest mieszanką faktów i bajek. 

Według tej opowieści posąg wykonał mędrzec Nagasen w 43 roku p.n.e. w Indiach 500 lat po śmierci Buddy. Inne źródła wskazują na 50 lat p.n.e. 

Z kolei Kambodżańskie Kroniki Królewskie głoszą, że po trzystu latach pobytu w Patalipturze (obecnie Patna) posąg trafił na Sri Lankę, żeby uchronić go przed wojną domową. Następnie monument zabrano do Kambodży, a kiedy Tajowie zaatakowali Angkor Wat w 1432 roku, Szmaragdowy Budda trafił do miasta Ayutthaya a później do Kamphaeng Phet, Laosu i Chiang Rai.

Źródła historyczne wskazują, że słynny posąg pojawia się w Królestwie Lanna (obecnie północna Tajlandia) w 1343 roku. Przy czym jeszcze jedna legenda głosi o wydarzeniu ze słoniem podczas podróży do Chiang Mai, w którą wybrał się król Sam Fang Kaen. Opisałem ją pokrótce w tym artykule, ponieważ w wyniku tego incydentu posąg trafił do Wat Kaew Don Tao Suchadaram, głównej świątyni w mieście Lampang.

W Tajlandii wierzy się, że posiadanie tego posągu Buddy zapewnia bezpieczeństwo i pomyślność krajowi, który go posiada.

Galeria Ramakien

Jest to imponujący zbiór murali przedstawiających tajski epos narodowy Ramakien oparty na indyjskiej Ramajanie. W zadaszonym korytarzu znajduje się 178 paneli, a cała historia podzielona jest na 5 długich odcinków.

Malowidła powstały za czasów Ramy I, który w ten sposób postanowił przedstawić własną wersję eposu. Murale usunięto i całkowicie przemalowano za panowania Ramy III. W późniejszych latach również często je odnawiano.

Królewski Panteon Prasat Phra Thep Bidon

Kolejny budynek, który ze względu na swój wygląd ciężko jest przeoczyć. Plan budynku przypomina krzyż z wejściami z każdej strony ramienia. Szczyt wykończony jest prangiem – przypomina kolbę kukurydzy. 

Pierwotnie obiekt ten zbudowano, żeby umieścić w nim Szmaragdowego Buddę, lecz po ukończeniu rozmiar okazał się za mały.

W 1903 roku konstrukcję dachu strawił ogień spowodowany wadliwą instalacją elektryczną. Gruntowne naprawy trwały do czasu panowania Ramy IV. Władca zdecydował się umieścić wewnątrz posągi swoich poprzedników naturalnej wielkości. Aktualnie jest tam 9 pomników z wizerunkami dotychczasowych królów.

Panteon przez większość czasu jest zamknięty dla zwiedzających. Otwierany jest jedynie w określone święta jak np.: Dzień Chakri, Songkran czy Dzień Ramy V.

Phra Sri Rattana Chedi

Stupa o charakterystycznym kształcie dzwonu zbudowana w 1855 roku. Umieszczono w niej relikiwie Buddy i początkowo była bielona. Swój złoty kolor zyskała za panowania Ramy V, który zdecydował się pokryć chedi złotymi mozaikami sprowadzonymi z Włoch. Zbiegło się to też z setną rocznicą powstania Bangkoku w 1882 roku.

Gruntownego remontu dokonano sto lat później, w 1982 roku, za panowania Ramy IX w związku z dwusetną rocznicą stolicy Tajlandii. Kiedy tam byłem, przeprowadzano akurat renowację.

Phra Mondop

Kwadratowy budynek inkrustowany masą perłową. To tutaj Rama I postanowił przechowywać w dużej lakierowanej szafce pisma buddyjskie Tripitaki spisane na liściach palmowych. Mondop ma tylko jedno pomieszczenie a na jego podłodze wyłożono srebrną matę z plecionej srebrnej tkaniny. Na środku znajduje się wspomniana szafka, zaś cztery mniejsze ulokowane są w czterech rogach pomieszczenia.

Phra Viharn Yod

Budynek zbudowany przez Ramę III, który zastąpił wcześniejszy obiekt wzniesiony za czasów Ramy I. Powstał w celu umieszczenia w nim wizerunków Buddy z brązu zebranych ze zrujnowanych przez wojnę świątyń w dawnej stolicy Tajlandii, mieście Ayutthaya.

Phra Viharn Yod, podobnie jak Panteon, zbudowano na planie krzyża. Dach zwieńczony jest wysoką iglicą kształtem przypominającą koronę. Jako ozdób użyto porcelanowych naczyń sprowadzonych z Chin i naczyń potłuczonych podczas transportu. Wejść od strony zachodniej i wschodniej strzegą figury ptaków Tantima mających ludzki tułów i głowę Garudy.

Phra Suvarnachedi 

Dwie bliźniacze stupy z pozłacanej miedzi umieszczone przed Królewskim Panteonem. Zbudował je Rama I, żeby upamiętnić swoich rodziców. Tym, co jest charakterystyczne w przypadku tych chedi to widoczne na nich postacie zwane Vanara (przypominające małpy) i Jakszowie, giganci. Stoją na podstawach i przytrzymują stupy. Wyróżniają się również odmiennym kolorem skóry i ubraniami a każda z nich odnosi się do konkretnej postaci z eposu Ramakien.

Phra Asada Maha Chedi – Osiem Wież Prang

Znajdują się one we wschodniej części kompleksu Wat Phra Kaew. Co ciekawe każdy prang reprezentuje konkretny aspekt buddyzmu. Różnią się też przy tym kolorami i każdy z nich poświęcony jest:

• biały, Buddzie,
• ciemnoniebieski, Dhammie,
• różowy, mnichom,
• zielony, mniszkom,
• szary, Buddom w ich poprzednich wcieleniach,
• szaro-niebieski, uniwersalnym potężnym monarchom,
• czerwony, boddhisatwom, którzy osiągają oświecenie, lecz nie nauczają,
• żółty, przyszłemu Buddzie.

Architektura prangów jest typowa dla okresu Rattanakosin. Są one wyższe i cieńsze niż te z czasów Ayutthaya.

Asurowie – gigantyczni strażnicy

Pominiki dwunastu Jakszów rozmieszczone są przy sześciu bramach świątyni z trzech stron muru – oprócz północnego. Każda statua ma ok. 5 m wysokości i trzyma buławę lub gadę. Ich rolą jest strzec świątyni. Asurowie ustawieni są tyłem do bram i zwróceni w stronę Ubososta, żeby okazać szacunek Szmaragdowemu Buddzie. Wizerunki gigantów przedstawiają postacie z eposu Ramakien.

Taras Phaithi w Wat Phra Kaew

Na tarasie stoi kilka ważnych budynków i obiektów. Należą do nich chociażby opisywane wcześniej: Prasat Phra Thep Bidon, Phra Mondop i Phra Si Rattana Chedi. Dawniej na tarasie znajdował się jedynie Mondop. Układ budowli nawiązuje do układu świątyń we wcześniejszych stolicach Tajlandii – Sukhothai i Ayutthaya.

Ponadto taras ozdobiony jest siedmioma wizerunkami postaci mitologicznych wykonanych z brązu i złoconych płatkami złota. Według legend zamieszkiwały one las Himavanta, który znajduje się na Górze Himmaphan lub w Himalajach. Górna część ciała tych postaci jest ludzka, a dolna ma ptasi wygląd.

Phra Thinang Chakri Maha Prasad

Po zwiedzeniu Wat Phra Kaew przechodzi się do kolejnej atrakcji, czyli Wielkiego Pałacu Królewskiego w Bangkoku. Phra Thinang Chakri Maha Prasad to sala tronowa i najbardziej okazały budynek w tej części kompleksu. Wewnątrz tego obiektu są: sale recepcyjne, biura, pomieszczenia dla straży królewskiej i jadalnia. 

Dach zwienćzony jest trzema iglicami zamiast kopuł, co zalecił brytyjski architekt, John Clunich. Budynek cechuje się stylem neoklasycystycznym. 

Sala tronowa Dusit Maha Prasad

Salę zbudowano na polecenie króla Ramy I w 1789 roku. Jest to parterowy pałac, w którym znajduje się kilka różnych tronów. Aktualnie Dusit Maha Prasad jest miejscem ceremonii królewskich. Ta sala tronowa uważana jest za arcydzieło architektury Rattanakosin i jedyny taki obiekt w stylu tajskim w Wielkim Pałacu.

Sala Dusida Bhirom

Tę salę tronową również zbudowano za panowania Ramy I jako drewniany pawilon. Z kolei za czasów Ramy III dodano szklane okna i drzwi. Budowla ta służyła także jako szatnia dla władcy, kiedy przyjeżdżał lub odjeżdżał na palankinie albo na słoniu. Na północnej ścianie granicznej jest platforma dla palankinu, a na zachodniej dla słonia.

Muzeum Świątyni Szmaragdowego Buddy

Na koniec wycieczki można wybrać się do muzeum, w którym wystawione są artefakty i elementy architektoniczne związane z Wat Phra Kaew i Wielkim Pałacem. Eksponatami są także przedmioty królewskie, palankiny czy sezonowe szaty. Obok muzeum są kanony oraz inne przedmioty ze zbrojowni królewskiej. To miejsce jest zazwyczaj ostatnim przystankiem w trakcie zwiedzania. Blisko jest alejka prowadząca do wyjścia z komplesku.

Wat Phra Kaew i Wielki Pałac Królewski w Bangkoku – podsumowanie

Warto zobaczyć obie te atrakcje oraz inne z nimi związane podczas pobytu w stolicy Kraju Uśmiechu. To okazja do odwiedzenia jednych z najważniejszych obiektów w całej Tajlandii. Ciekawość wzbudza zarówno architektura, jak i historia tych miejsc. Dzięki temu można dowiedzieć się więcej o przeszłości tego azjatyckiego kraju. Zachęcam do zrobienia tego, jeśli nadarzy się taka szansa. Wrażeń z pewnością nie zabraknie.

Jakie są jeszcze inne ciekawe miejsca w Tajlandii? Przejdź do zawartości ⇒ w tym dziale.

Treść objęta jest prawami autorskimi Creative Commons BY-NC-ND ⇒ więcej tutaj. Dotyczy to tekstu i zdjęć autorskich. Wyjątkami są fotografie: króla Ramy I (Buddha Yodfa Chulaloke portrait.jpg, Public domain, via Wikimedia Commons), Szmaragdowego Buddy i Phra Asada Maha Chedi – autorstwo i detale licencji tych dwóch zdjęć podane są w opisach do nich.

Jeśli ten artykuł okazał się dla Ciebie przydatny, to będę wdzięczny za komentarze, polubienia i udostępnienia 🙂 Zapraszam także na inne moje strony:

Facebook: leshy.travel na FB

Instagram: leshy.travel na IG

YouTube: leshy.travel na YT